با توجه به اینکه فیزیوتراپی در بسیاری از اختلالات و بیماری های دستگاه عصبی-عضلانی-اسکلتی (Neuromusculoskeletal system) کاربرد دارد، اهداف فیزیوتراپی با توجه به نوع بیماری یا اختلال زمینه ای متفاوت است.
به طورکلی اهداف فیزیوتراپی ممکن است درارتباط با موارد زیر باشد:
# کاهش دردهای عضلانی و مفصلی
# کاهش اسپاسم عضلانی
# کاهش التهاب و تورم
# تسریع در پروسه ترمیم بافتی
# بهبود دامنه حرکتی (ROM) مفاصل
# جلوگیری از ضعف و آتروفی عضلانی
# تقویت عضلات
# افزایش انعطاف پذیری
# بهبود کنترل حرکتی (Motor control) ازطریق افزایش تعادل، هماهنگی و آموزش برنامه هایی جهت ایجاد مهارت های حرکتی
# استقلال هرچه سریع تر بیمار جهت برگشت به فعالیت های روزمره
# پیشگیری از آسیب مجدد ازطریق آموزش به بیمار، خانواده و جامعه
# بهبود فعالیت دستگاه تنفسی
# افزایش کارایی دستگاه قلبی-عروقی
# حمایت های روحی، تقویت اراده و افزایش انگیزه
بخش های فیزیوتراپی
یک مرکز فیزیوتراپی می تواند شامل دو یا سه بخش زیر باشد:
# بخش الکتروتراپی
# بخش تمرین درمانی (مکانوتراپی)
# بخش آب درمانی (هیدروتراپی)
کاربردهای فیزیوتراپی
# فیزیوتراپی در ارتوپدی
# فیزیوتراپی در بیماری ها و اختلالات دستگاه عصبی مرکزی (CNS)
# فیزیوتراپی در بیماری ها و اختلالات دستگاه عصبی محیطی (PNS)
# فیزیوتراپی در میوپاتی ها و گروه میاستنی
# فیزیوتراپی در بیماری های روماتیسمی
# فیزیوتراپی در بیماری های تنفسی
# فیزیوتراپی در بیماری های قلبی-عروقی
# فیزیوتراپی در سوختگی ها
# فیزیوتراپی در جراحی ها
# فیزیوتراپی در آسیب های ورزشی
# فیزیوتراپی در مشکلات زنان و زایمان
# فیزیوتراپی در اطفال و کودکان
جهت درک بهتر نقش فیزیوتراپی در درمان بیماری ها و اختلالات با توجه به موارد کاربردی بالا، مثال هایی از هریک در زیر ذکر می شوند.
فیزیوتراپی در ارتوپدی
فیزیوتراپی در ارتوپدی بیشتر درارتباط با بیماری ها و اختلالات عضلانی-اسکلتی (Musculoskeletal disorders) است. بعضی از مشکلات ارتوپدی که نیاز به فیزیوتراپی دارند شامل:
* آرتروز مفاصل مختلف (به خصوص آرتروز زانو)
*خشکی مفاصل (مثلا به علت شکستگی ها یا بی حرکتی مفاصل)
*دررفتگی مفاصل
*کشیدگی های عضلانی (استرین) و پیچ خوردگی مفاصل (اسپرین)
*آسیب منیسک های زانو
*تغییر شکل مفاصل
*تاندونیت و بورسیت
*تریگر پوینت (نقطه ماشه ای)
*اختلالات ستون فقرات (مانند افزایش یا کاهش قوس کمر)
*فتق دیسک بین مهره ای
*تنگی کانال نخاعی
*ناهنجاری های ستون فقرات (مانند اسکولیوز و کایفوز)
*سندرم گیرافتادگی شانه
*اختلالات مفصل مچ پا
اهمیت فیزیوتراپی در درمان بیماری ها و اختلالات حرکتی
فیزیوتراپی (Physiotherapy) عبارت است از درمان فیزیکی یا جسمی که توسط فیزیوتراپیست انجام می گیرد. فیزیوتراپیست ازطریق عوامل فیزیکی و مکانیکی، کاربرد تکنیک های خاص و تمرینات طبی با آگاهی از آناتومی عضلات و مفاصل، فیزیولوژی اعصاب، حرکت شناسی و الکتروتراپی به درمان بیماری ها و اختلالات عصبی-عضلانی-اسکلتی (نوروماسکولواسکلتال) می پردازد. مهمترین عوامل فیزیکی و مکانیکی، تکنیک ها و روش ها در درمان توسط فیزیوتراپیست ها عبارتنداز:
# گرما
# سرما
# جریان های الکتریکی با فرکانس پایین (مانند تنس، فارادیک و اینترفرنشیال)
# عوامل الکترومغناطیسی (مانند مادون قرمز، ماورای بنفش، لیزر و دیاترمی)
# امواج ماورای صوتی
# ماساژ
# آب
# حرکات مفصلی
# کشش
# تمرینات طبی
# تمرینات ویژه ورزشکاران حرفه ای
خانمی 47 ساله بدون سابقه پزشکی قبلی، با تورم، درد و قرمزی بازو و دست راست به دنبال فعالیت شدید مراجعه کرد. یافت ههای سونوگرافی، CT اسکن و MRI طبیعی بودند. علایم بیمار پایدار باقی ماند. یک هفته پس از مراجعه، بیمار تحت سونوگرافی با پروب میکروکانوکس قرار گرفت که امکان مشاهده بهتر ناحیه زیر ترقوه را فراهم م یکرد. در این آزمون انسداد نیمه کامل ورید ساب کلاوین نزدیک به ترقوه، ناشی از ترومبوز کوچکی که به یکی از دریچ ههای وریدی چسبیده بود دیده شد. تشکیل لخته خون در وریدهای عمقی بازوها به عنوان سندرم پاژه– اسکروتر شناخته م یشود. این بیماری نادر اغلب در بیماران جوان و سالم رخ می دهد. قطعات ترومبوتیک کوچک که سبب انسداد عروقی چشمگیر از نظر بالینی می شوند ممکن است به راحتی در فرایندهای تشخیصی استاندارد نادیده گرفته شوند؛ به ویژه اگر ترومبوز درست زیر ترقوه قرار گرفته باشد. بیمار با داروی ضدانعقاد خوراکی درمان شد. یک ماه پس از آغاز داروی ضدانعقاد، تورم و تغییر رنگ بازو و دست بیمار در حالت استراحت وجود نداشت، هر چند که علایم به هنگام استفاده شدید از بازوها بازمی گشت، پس از دو ماه پیگیری، علائم و ترومبوز به طور کامل رفع شدند.
منبع فارسی: نشریه نوین پزشکی شماره ۵۱۶
منبع اصلی: نشریه نیواینگلاند ژورنال