
گرفتگیها و دردهای ناحیه سرشانه و دستها معمولا بر اثر انجام مکرر کاری ایجاد میشود که روی آن ناحیه فشار مداوم وارد میکند. معمولا به این گونه علائمی که در این نقطه از بدن بروز میکند، سندروم خروجی صدری (TOS) گفته میشود.
درمان سندروم خروجی صدری معمولا با اندازه گیریهای دقیق موفقیتآمیز خواهد بود، به خصوص زمانی که این عارضه در مراحل ابتدایی تشخیص داده شود.
درمان این سندروم شامل حرکات ورزشی مختلفی است که به طور مؤثر بافتهای خروجی صدری را متسع میکنند. این کار را با وزن دستها یا بدون آن برای کشش خروجی به وضعیت باز و کشیده انجام میدهند. افراد ورزشهایی را برای بالا بردن شانههای افتاده و نیز برای آرام کردن عضلات اطراف خروجی صدری در خانه یا محل کار انجام میدهند. اغلب تغییرات موثر و پیوسته وضیعتی همراه با فیزیوتراپی، ماساژ درمانی و انجام ورزشهای خاص و استراحت کافی کفایت میکند.
دوره بهبودی ممکن است طولانی باشد، ولی مجددا با عدم رعایت حالات بدنی، مجددا عود میکند. درمانهای سندروم خروجی صدری عبارت است از:
1) درمان جسمانی : در این روش بیمار میآموزد که چگونه برای تقویت عضلات شانه و باز شدن خروجی صدری حرکات ورزشی را انجام دهد و دامنه حرکات و حالات بدنی خود را بهبود بخشد. این حرکات ورزشی، در طول زمان، فشار وارد بر عروق خونی و اعصاب را در خروجی صدری برمیدارد.
2) آرامش : روش هایی که باعث آرامش شما میشوند، مانند تنفس عمیق، از کشیدگی شانهها جلوگیری کرده و به حفظ حالت جسمی در وضعیت ایدهآل کمک میکند.
3) داروها : پزشک از داروهای مسکن، آرام کننده عضلات و داروهای ضد التهابی مانند آسپیرین و ایبوپروفن برای کاهش التهاب و آرام کردن عضلات استفاده میکند.

4) جراحی : چنانچه این نوع درمانها موثر نبود و علائم همچنان باقی بود، و یا فرد با علائم شدید آسیب عصبی، ضعف عضلانی شدید یا درد ناتوان کننده مواجه شد، پزشک عمل جراحی را توصیه میکند. در عمل جراحی، پزشک دنده اول بیمار را به منظور جلوگیری از گسترش آسیب وارده به اعصاب و عروق خونی ناشی از فشردگی موجود و یا قسمتی از عضلات گردنی را برمیدارند.
5) استفاده از یخ و گرما : یخ التهاب عضلات آسیب دیده را کاهش میدهد. گرما نیز با افزایش گردش خون، به بهتر شدن زخم عضلات کمک میکند.
پیشگیری :
بهتر است برای جلوگیری از بروز این مشکل، از انجام یک سری کارها خودداری کنید؛ مثل حرکاتی که بدن را برای طولانی مدت در یک وضعیت ثابت قرار میدهد. به عنوان مثال قرار دادن دستها در بالای سر به هنگام استراحت به مرور زمان میتواند باعث بروز سندروم خروجی صدری شود.
کاهش وزن نیز در افراد چاق، کمک زیادی به جلوگیری از بروز این مشکل میکند.
از خوابیدن روی شکم هم خودداری کنید و از برداشتن اجسام سنگین بپرهیزید.
حرکات نرمشی برای رهایی از گرفتگی
بعضی از حرکات نرمشی از جمله حرکات زیر میتوانند به رفع گرفتگی کمک کنند. فراموش نکنید با انجام حرکات کششی، عروق خونی و اعصاب از کشش و فشردگی رها میشوند.
1) شانهها را به سمت جلو و سپس به عقب برگردانید. سپس شانهها را به عقب و بعد به جای اول یعنی وسط برگردانید. شانهها را بالا و سر جای خود برگردانید.
2) گردن را بر خلاف قسمت آسیب دیده کج کرده و بکشید. در این حالت بازوی آسیب دیده را پایین و به سمت عقب نگه دارید.
3) بازو را به همراه انگشتان به پهلو بکشید و گردن را به سمت دیگر کج کنید و سر را به سمت دیگر بچرخانید. در این حالت، در نقطه آسیبدیده، احساس کشش میکنید. این حرکات را باید تکرار کنید.
در نهایت چنانچه سندروم خروجی صدری بدون درمان باقی بماند، میتواند باعث آسیب دائمی اعصاب شود. بنابراین بهتر است روشهای پیشگیری و درمان را انجام دهید.
تاندون Tendon بافتی محکم و قابل انعطاف به رنگ سفید متمایل به زرد و به شکل طناب یا نوار است. این بافت میتواند تحت کشش بسیار شدیدی قرار گرفته و بخوبی مقاومت کند. به آن زردپی هم میگویند. تاندون مانند رباط (لیگامان) Ligament و فاسیا (فاشیا) Fascia از پروتئین خاصی به نام کلاژن ساخته شده است. با این حال کارکرد این سه بافت متفاوت است.
تاندون رابط بین عضله واستخوان است یعن ی این دو بافت را به هم متصل میکند. رباط دو استخوان را که در دو طرف یک مفصل قرار گرفته اند را به هم متصل میکند. فاشیا در بین دو عضله قرار گرفته است.
|
ساختمان تاندون بصورت دسته دسته است |
تاندون بافتی است که عضله را به استخوان متصل میکند. قسمت عمده این بافت از پروتئین خاصی به نام کلاژن Collagen درست شده است. این پروتئین رشته های ظریفی را به نام فیبریل Fibril میسازد. فیبریل ها در کنار هم قرار گرفته و فیبر Fiber را میسارند. با کنار هم قرار گرفتن چند فیبر یک ساب فاسیکل Subfascicle درست میشود. چند ساب فاسیکل یک فاسیکل Fascicle را درست کرده و چند فاسیکل یک دسته Bundle و چند دسته یک تاندون را درست میکنند. بنابراین تاندون ها مانند کابل های تلفن هستند که در آنها واحد های اصلی رشته های ظریفی هستند که مرتبا با ایجاد دسته ها و چند بار تکرار این کار تاندون اصلی را میسازند.
کلاژن و مواد تشکیل دهنده تاندون به توسط سلول های آن ساخته میشوند. سلول های تاندون را تنوسیت Tenocyte میگویند. تاندون حاوی عروق خونی است و در اطراف آن اعصابی وجود دارد.
در اطراف تاندون ها یک لوله بافتی نازک وجود دارد که به آن غلاف تاندون Tendon sheath میگویند. تاندون به راحتی در درون این غلاف به جلو و عقب حرکت میکند. در واقع غلاف بین تاندون و بافت های اطراف آن قرار گرفته و موجب تسهیل حرکت تاندون در کنار بافت های اطراف میشود. سطح درونی این غلاف از سلول های خاصی به نام سلول های سینوویال پوشیده شده که مایعی به نام مایع سینوویال Synovial fluid را ترشح میکنند. این مایع شبیه مایع مفصلی بوده و موجب لزج شدن دور تاندون و کاهش اصطکاک در اطراف آن میشود.
وظیفه اصلی تاندون انتقال نیروی عضله به استخوان و حرکت دادن آن است. تاندون بجز این وظیفه مانند یک فنر هم عمل میکند و در حین حرکت مفصل در بعضی لحظات نیرو را مانند فنر در خود ذخیره کرده و در لحظه دیگر آن نیرو را آزاد میکند. این پدیده بیشتر در تاندون آشیل دیده میشود.
درد در ناحیۀ گردن و شانهها در بین افراد، خصوصاً کسانی که با کامپیوتر کار میکنند، بسیار رایج است.
این وضعیت، یعنی قرار گرفتن در مقابل صفحه نمایش، در حالی که دستتان روی صفحه کلید قرار دارد، باعث کشیدگی و در نتیجه بروز در گردن و کتفها میشود. حالا شما و این ۴ تمرین برای خلاص شدن از این دردها!
تمرینهایی برای مقابله با درد گردن و شانهها
وزنهها را بین ۲ تا ۱۰ کیلوگرم انتخاب کنید.
با وزنههای سبک تر شروع کرده، و به تدریج که تمرینها برایتان راحت تر شدند، سنگین ترشان کنید.
هر تمرین را در یک سری ۱۰ تایی انجام دهید؛ سپس هر سری را ۳ بار تکرار کنید، یعنی هر تمرین را مجموعاً ۳۰ بار انجام دهید!
این حرکتها را ۳ بار در هفته تمرین کنید.
تمرین شماره۱
بایستید، پشتتان باید صاف باشد، پاها را اندکی خم کرده، باسن و عضلات شکمیتان را منقبض کنید. در حالی که بازوهایتان، در امتداد بدن به حالت کشیده قرار دارند، وزنههای ۲ تا ۵ کیلوگرمی را بردارید. آرنجها را تا کتفتان بالا بیاورید، در این مرحله دستها در سطح سینه قرار دارند. در حالی که حرکت را تحت کنترل دارید، به آهستگی دستتان را پایین بیاورید.
تمرین شماره ۲
همان وضعیت تمرین قبل با همان وزنهها را داشته باشید، وزنهها را تا شانهها اما این بار از پهلو بالا بیاورید. توجه! در این مرحله بازوها باید اندکی خم باشند. همان طور که حرکت در بالا رفتن، آهسته است، پایین آمدنش هم باید به آهستگی انجام گیرد.
تمرین شماره ۳
باز هم همان وضعیت قبل اما با وزنه هایی سنگین تر (۸ تا ۱۲ کیلوگرمی). گردن و چانهتان را رها کنید، شانهها را به آهستگی بالا ببرید. سپس فوراً شانهها را شل کنید.
تمرین شماره ۴
چهار دست و پا قرار بگیرید، عضلات شکمیتان را منقبض کنید تا پشتتان خم نشود. یک وزنه (۶ کیلوگرمی) در یک دست بگیرید و آرنجتان را به عقب بکشید، در اینجا دست باید تا موقعیت سینه بالا بیاید. به همان روش تمرین قبل، این تمرین را هم به آهستگی انجام دهید و با کنترل حرکت خود را رها کنید. سپس برای بازوی دیگر هم، همین تمرین را انجام دهید.